السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )
46
فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )
( مَن طَلَبَ العلمَ تَكَفَّل اللَّهُ برزقهِ ) ؛ هر كس خود را در مسير تحصيل علم و دانش قرار دهد خداوند متعال متكفّل روزى اوست و گرههاى زندگىاش را او مىگشايد . اميد است كه اين خاطره پيامى باشد براى تمام دانش پژوهان خاصه طلّاب حوزههاى علميّه تا با خاطرى آسوده در مسير كسب دانش قدم برداشته با دلى مطمئن به كسب معارف بپردازند . « 1 » 3 . وجدان آگاه و بيدار علّامهء طباطبائى رحمه الله پس از بازگشت از تبريز به قم با روح حساس و كنجكاو در صدد شناسايى نيازمندىهاى موجود در بطن حوزه و رفع آنها برآمد . در پى اين هدف چه بسا مورد بىمهرى بزرگان حوزه قرار گرفته از راهى كه در پيش گرفته منع مىشود ، لكن با عزم جزم اهداف خود را تا آخرين لحظات عمر شريف ادامه داد خود ايشان در اين باره چنين مىگويند : هنگامى كه به قم آمدم مطالعهاى در برنامه حوزه كردم و آن را با نيازهاى جامعهء اسلامى سنجيدم و كمبودهايى در آن يافتم و وظيفهء خود را تلاش براى رفع آنها دانستم . مهمترين كمبودهايى كه در برنامهء حوزه وجود داشت در زمينهء تفسير قرآن و بحثهاى عقلى بود . از اين رو درس تفسير و فلسفه را شروع كردم . و با اينكه در جوّ آن زمان تفسير قرآن ، علمى كه نيازمند به تحقيق و تدقيق باشد تلقّى نمىشد ، و پرداختن به آن شايسته كسانى كه قدرت تحقيق در زمينههاى فقه و اصول را داشتهباشند به حساب نمىآمد ، بلكه تدريس تفسير نشانهء كمى معلومات به حساب مىآمد ، در عين حال اينها را براى خودم عذر مقبولى در برابر خداى متعال ندانستم و آن را ادامه دادم ؛ تا به نوشتن تفسير الميزان انجاميد .
--> ( 1 ) . داستان فوق از زبان علامه به نقل از شاگردان وى نيز نقل گرديدهاست